Informacje o szkodliwym dzia??aniu azbestu oraz za??o??eniach Programu Oczyszczania Kraju z Azbestu Na Lata 2009 – 2032

Co to jest azbest i do czego jest u??ywany?

Azbest, minera?? z grupy krzemianów, znany jest jako minera?? u??ytkowy od czasów staro??ytnego Rzymu. Jednak dopiero od po??owy ubieg??ego wieku jest szeroko wykorzystywany w technice.

W??ókna azbestowe maj�? w??a??ciwo??ci umo??liwiaj�?ce tkanie, zaplatanie lub mieszanie z ró??nymi spoiwami. S�? trwa??e i odporne na wysok�? temperatur�?. Dzi�?ki tym w??a??ciwo??ciom azbest znalaz?? zastosowanie m.in. w budownictwie, motoryzacji, chemii, przemy??le maszynowym i w??ókienniczym. Azbest jest obecny w ponad 3000 rodzajach wyrobów.

Szkodliwo??�? azbestu.

Chorobotwórcze dzia??anie azbestu wyst�?puje w wyniku wdychania w??ókien zawieszonych w powietrzu (oznacza to, ??e dopóki w??ókna nie s�? uwolnione do powietrza nie stanowi�? zagro??enia dla zdrowia). Azbest mo??e by�? tak??e obecny w wodzie, napojach i pokarmach, sk�?d przenika do organizmu cz??owieka. Jednak nie ma dowodów ??wiadcz�?cych o tym, ??e azbest dostaj�?cy si�? do organizmu drog�? pokarmow�? jest szkodliwy dla zdrowia. W??ókna azbestowe po dostaniu si�? drog�? oddechow�? do organizmu s�? bardzo trudne do usuni�?cia. W konsekwencji ich oddzia??ywania mog�? rozwija�? si�? takie choroby, jak:

• pylica azbestowa (azbestoza),

• nowotwory z??o??liwe (szczególnie ??ródb??oniak),

• zgrubienia i stwardnienia op??ucnej,

• zmiany skórne,

• przewlek??e zapalenia oskrzeli.

Doniesienia kliniczne i epidemiologiczne sugeruj�?, ??e z azbestem mo??e by�? równie?? zwi�?zane wyst�?powanie innych nowotworów: krtani, ??o??�?dka i jelit, trzustki, jajników oraz ch??oniaków. Jednak zwi�?kszenie ryzyka w tych grupach nowotworów nale??y postrzega�? jedynie jako prawdopodobne.

Prawdopodobie??stwo wyst�?pienia nowotworu jest du??o wi�?ksze (ok. 50-krotnie) przy równoczesnym nara??eniu na szkodliwe oddzia??ywanie azbestu i dymu tytoniowego.

Wyst�?powanie azbestu.
Z uwagi na najwi�?ksze zastosowanie azbestu w budownictwie, mo??e on wyst�?powa�? w takich obiektach, jak:

• strychy i ocieplone stropodachy,

• pomieszczenia u??ytkowe budynków,

• piwnice,

• szyby windowe, zsypy, maszynownie d??wigów,

• klatki schodowe (??ciany), toalety,

• budynki przemys??owe

• hale s??u??�?ce do hodowli byd??a

• magazyny wielkopowierzchniowe

• budynki mieszkalne

Zastosowanie wyrobów i urz�?dze?? zawieraj�?cych azbest wynika??o przede wszystkim z potrzeby stosowania ochron przed ogniem oraz przed ha??asem azbest by?? stosunkowo tanim, ??atwo obrabialnym i niewymagaj�?cym materia??em.

Rozpoznawanie azbestu.

Podstawowym problemem jest ustalenie czy w budynku, w którym s�? planowane prace remontowe znajduj�? si�? materia??y budowlane zawieraj�?ce azbest, a je??li tak, to gdzie s�? one zlokalizowane.

Wi�?kszo??�? wyrobów azbestowych ma barw�? o ró??nych odcieniach szaro??ci lub bieli. Azbest wyst�?puje mi�?dzy innymi w p??ytach eternitowych, p??ytach ogniochronnych, tekturze azbestowej, sznurach, p??aszczach azbestowo-cementowych, rurach kanalizacyjnych oraz uszczelkach kauczukowych.

Informacje dotycz�?ce usuwania azbestu

„Program Oczyszczania Kraju z Azbestu” na lata 2009-2032

W dniu 14 lipca 2009 r. Rada Ministrów podj�???a uchwa??�? w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pn.: „Program Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032”. W dniu 15 marca 2010 r. Rada Ministrów podj�???a uchwa??�? zmieniaj�?c�? uchwa??�? w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pod nazw�? "Program Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032".

G??ówne cele Programu to:

1. usuni�?cie i unieszkodliwienie wyrobów zawieraj�?cych azbest;

2. minimalizacja negatywnych skutków zdrowotnych spowodowanych obecno??ci�? azbestu na terytorium kraju;

3. likwidacja szkodliwego oddzia??ywania azbestu na ??rodowisko.

Cele Programu b�?d�? realizowane sukcesywnie a?? do roku 2032, w którym zak??adane jest oczyszczenie kraju z azbestu.

„Program usuwanie wyrobów zawieraj�?cych azbest” okre??la tak??e nowe zadania niezb�?dne do oczyszczenia kraju z azbestu w okresie 24 lat, wynikaj�?ce ze zmian gospodarczych i spo??ecznych, jakie nast�?pi??y m.in. w zwi�?zku ze wst�?pieniem Polski do Unii Europejskiej. Realizuje wnioski zawarte w raportach poprzez wprowadzenie priorytetowych zada?? legislacyjnych, uruchomienie wsparcia finansowego dla dzia??a?? prowadzonych przez jednostki samorz�?du terytorialnego oraz usprawnienie systemu monitoringu realizacji Programu. Program grupuje zadania przewidziane do realizacji na poziomie centralnym, wojewódzkim i lokalnym, w pi�?ciu blokach tematycznych:

1. zadania legislacyjne;

2. dzia??ania edukacyjno-informacyjne skierowane do dzieci i m??odzie??y, szkolenia pracowników administracji rz�?dowej i samorz�?dowej, opracowywanie materia??ów szkoleniowych, promocja technologii unicestwiania w??ókien azbestowych, organizacja krajowych i mi�?dzynarodowych szkole??, seminariów, konferencji kongresów i udzia?? w nich;

3. zadania w zakresie usuwania azbestu i wyrobów zawieraj�?cych azbest z obiektów budowlanych, z obiektów u??yteczno??ci publicznej, terenów by??ych producentów wyrobów azbestowych, oczyszczania terenów nieruchomo??ci, budowy sk??adowisk oraz instalacji do unicestwiania w??ókien azbestowych;

4. monitoring realizacji Programu przy pomocy elektronicznego systemu informacji przestrzennej;

5. dzia??ania w zakresie oceny nara??enia i ochrony zdrowia.

Ca??kowity koszt realizacji Programu w latach 2009-2032 szacowany jest na kwot�? ok. 40,4 mld z??, na któr�? sk??adaj�? si�? ??rodki w??asne w??a??cicieli nieruchomo??ci, ??rodki inwestorów, ??rodki z bud??etu pa??stwa oraz ??rodki jednostek samorz�?du terytorialnego.

Koszt realizacji Programu oszacowano na podstawie nast�?puj�?cych za??o??e??:

• pozosta??o do usuni�?cia 14,5 mln ton wyrobów azbestowych, ??�?czny koszt ich demonta??u i transportu oraz unieszkodliwienia wytworzonych odpadów zawieraj�?cych azbest szacuje si�? na kwot�? ok. 40 mld z??,

• koszt budowy 56 sk??adowisk odpadów lub kwater przystosowanych do sk??adowania odpadów zawieraj�?cych azbest oszacowano na kwot�? ok. 260 mln z??,
  

  pozostaj�?ce w dyspozycji Ministra Gospodarki ??rodki finansowe z bud??etu pa??stwa, przeznaczone na wspieranie: opracowania planów usuwania wyrobów zawieraj�?cych azbest, dzia??a?? edukacyjno-informacyjnych oraz monitoringu Programu okre??la kwota 53,2 mln z?? (0,13%),

• ??rodki finansowe jednostek samorz�?du terytorialnego przewidywane na opracowywanie i aktualizacj�? planów usuwania wyrobów zawieraj�?cych azbest oraz dzia??ania edukacyjno-informacyjne szacuje si�? na kwot�? ok. 40 mln z?? (0,10%).

Szczegó??owe informacje dotycz�?ce zmian legislacyjnych, ??róde?? finansowania projektów zwi�?zanych z usuwaniem azbestu s�? dost�?pne na stronie internetowej Ministerstwa Gospodarki http://www.mg.gov.pl/Bezpieczenstwo+gospodarcze/Program+Oczyszczania+Kraju+z+Azbestu